Uyku Bozuklukları Nedir ? Apne ve Narkolepsi Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Eğer sabah dinlenmiş uyanmıyorsanız, bu bir uyku bozukluğunun işareti olabilir.

Uyku apnesi, narkolepsi ve diğer uyku bozuklukları teşhisinde hangi yöntemler kullanılıyor?

Uyku bozukluklarının tanısında, hastanın yakınmalarının ayrıntılı sorgulanması ve objektif uyku testlerinin birlikte değerlendirilmesi esastır. Obstrüktif uyku apnesi şüphesinde altın standart yöntem, gece boyunca beyin dalgaları, solunum akımı, oksijen satürasyonu, kas aktivitesi, göz hareketleri ve kalp ritminin eş zamanlı izlendiği polisomnografidir (PSG). Bu test apne-hipopne indeksinin (saatte solunum durma sayısı) belirlenmesini ve hastalığın şiddet sınıflamasını sağlar. Narkolepsi gibi aşırı uyuma durumlarının ayırıcı tanısında ise PSG’yi takip eden gün, tekrarlanan kısa uyku denemeleriyle ortalama uykuya dalma süresini ve REM’e girişin anormal derecede erken olup olmadığını ölçen Çoklu Uyku Gecikme Testi kullanılır. Narkolepside uyku başlangıç süresinin kısalması ve REM ile başlayan uyku dönemlerinin (SOREM) saptanması tanı açısından kritik bulgulardır. Başka bir deyişle, narkoleptik birey gündüz uyku için yattığında uykuya hemen REM evresi ile başlar. Bunlara ek olarak, tüm gece video EEG tetkiki de epilepsi şüphesi varlığında kullanılan bir testtir. Tüm gece video EEG testinde hastanın sabaha kadar video kaydı ve çok kanallı EEG kayıtları alınır ve ortaya çıkan anormal hareketlerin epilepsi kaynaklı olup olmadığı araştırılır.

Uyku laboratuvarında kullanılan teknolojik ekipmanlar ve cihazlar hakkında bilgi verebilir misiniz? Bu ekipmanların hastalar için sağladığı avantajlar neler?

Uyku laboratuvarında PSG testi için şu bileşenler kullanılır:

EEG: Beyin aktivitesini gösterir. EEG'ye bakarak hekim gece uyanıklıkları ve uyku evrelerini anlayabilir, ayrıca epilepsi şüphesi varlığında EEG tanısal değer taşır.

Kas aktivite kaydı (EMG): Uykuda görülen hareketler ve anormal kas kasılmalarının anlaşılmasını sağlar.

Solunum sensörleri: Soluk alıp vermelerin kaydını yapar ve uykuda solunum durmalarının kaydedilmesini sağlar.

Göğüs ve karın hareket sensörleri: Solunum eforunun yeterli olup olmadığını anlamamızı sağlar.

Horlama sensörü: Horlamanın kaydedilmesini sağlar.

EKG: Kalp ritmini tüm gece ölçer ve anormal durumlar kaydedilir.

Oksijen satürasyonu: Kan oksijen miktarının yeterli olup olmadığını ölçer.

Video kaydı: Tüm gece ortaya çıkan anormal hareketlerin değerlendirilmesi amacıyla video kaydı alınır.

CPAP/BiPAP cihazları: Yardımcı solunum cihazına ihtiyaç duyan hastalara uygun basınç ve cihaz tipinin belirlenmesini sağlar.

Uyku bozuklukları yaşayan bireylere genel sağlıklarını korumak için ne tür tavsiyelerde bulunursunuz?

Öncelikle gece şiddetli horlama ve nefes durması yaşayan bireylerin hemen uyku hastalıkları uzmanına başvurmasını öneririm. Uyku apnesi tedavi edilmezse birçok ciddi hastalığa neden olan sinsi bir hastalıktır. Hem dikkat, konsantrasyon gibi temel yaşam fonksiyonlarını bozar hem de kalp krizi ve felç gibi tehlikeli durumların olasılığını artırır. Gündüz aşırı uyuma da ciddiye alınması gereken bir durumdur. Uyku apnesine bağlı olabileceği gibi narkolepsi gibi hastalıkların da temel belirtisi engellenemeyen uyku ataklarıdır. Uyku yaşamımız için hayati bir fonksiyondur. Sağlıklı ve başarılı bir iş, aile, akademik ve sosyal yaşama sahip olmak için kaliteli uyku uyumalıyız. Sabah uyandığınızda kendinizi dinç ve dinlenmiş hissetmiyorsanız bu durum bile tek başına bir uyku probleminiz olduğunu gösterir.